Spotkania bibliotekarzy i wydawców
  • 15 marzec 2010 r. - Biblioteka Narodowa w Warszawie

Wydawcy określili obecny sposób funkcjonowania EO jako dodatkową, pozakonstytucyjną daninę publiczną. Ich zdaniem niezależnie od liczby i formy przekazywanych bibliotekom EO oraz kosztów ich przekazania, to nie wydawcy powinni ponosić te koszty. Najprostszym rozwiązaniem problemu wydaje się możliwość odpisania tych kwot od podatku. Jeżeli ten postulat zostanie zrealizowany, to wydawcy zadeklarowali możliwość przekazywania bibliotekom dowolnej liczby EO w dowolnej postaci (papierowej bądź elektronicznej).

Jednocześnie bibliotekarze wyrazili obawę, że ograniczenie liczby EO zamknie jeden ze sposobów powiększania ich zbiorów.

Wydawcy podnieśli kwestię zabezpieczeń repozytorium Biblioteki Narodowej i kanałów komunikacyjnych z nim związanych. Dyrektor BN Tomasz Markowski zapewnił, że takie repozytorium już działa i jest odpowiednio zabezpieczone oraz że niektórzy wydawcy już z niego korzystają. Jednak przed udostępnieniem czegokolwiek BN wydawcy chcieliby dowiedzieć się, jak wygląda stan faktyczny zabezpieczeń – co jest wdrożone, a co dopiero w fazie planowania.

Zwrócono uwagę na duże prawdopodobieństwo „wycieku” treści do Internetu. Należy przyjąć, że możliwość utraty kontroli nad rozpowszechnianiem publikacji jest większa w przypadku sprzedaży wersji elektronicznej niż umieszczenia jej w e-bibliotece. Rosnąca liczba e-booków oraz ciągłe próby łamania zabezpieczeń dają jasną sugestię, że w przyszłości ten kanał dystrybucji będzie głównym źródłem nielegalnych kopii.

W dyskusji na temat zabezpieczeń systemów bibliotecznych bibliotekarze wskazali przykład szerokiego dostępu on-line do wielu czasopism naukowych, do których biblioteki akademickie wykupują odpowiednie licencje. Jest to dobry przykład rozwiązań technologicznych, chroniących treści objęte prawem autorskim. Możliwe, że wydawcy powinni wyciągnąć z niego także inne wnioski i zacząć pobierać równie wysokie opłaty licencyjne za możliwość bezpłatnego udostępniania swoich treści przez biblioteki.

Źródło: Portal księgarski [dostęp: 5.05.2010]

  • 17 luty 2010 r. - Polska Izba Książki w Warszawie

Podczas posiedzenia Sekcji Publikacji Elektronicznych PIK podjęto dyskusję w sprawie elektronicznego egzemplarza obowiązkowego. Wszyscy członkowie Sekcji poparli oświadczenie Sekcji w tej sprawie, jakie zostało opublikowane w formie Komunikatu PIK z 5 lutego, a którego podstawowe stwierdzenie brzmi: „Sekcja Publikacji Elektronicznych Polskiej Izby Książki stanowczo sprzeciwia się wprowadzeniu obowiązkowego egzemplarza elektronicznego w miejsce dotychczasowego egzemplarza papierowego". Oświadczenie Sekcji zostało skierowane do ministra Tomasza Arabskiego, szefa Kancelarii Prezesa rady Ministrów, Bogdana Zdrojewskiego, ministra kultury i dziedzictwa narodowego oraz do Macieja Hoffmana, dyrektora generalnego Izby Wydawców Prasy, a także do mediów.

Źródło: ISBNiK [dostęp 5.05.2010]

  • 1 luty 2010 r. - Biblioteka Narodowa w Warszawie

Przedstawiciele bibliotekarzy potwierdzili swoje stanowisko zawarte w dokumencie „Zmiany w Ustawie o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych. Stanowisko bibliotek" z dnia 25 stycznia 2010 r., a także w dokumencie „Stanowisko Rady Wykonawczej Konferencji Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich w sprawie egzemplarza obowiązkowego w bibliotekach uniwersyteckich".

Przedstawiciele wydawców przedstawili zastrzeżenia zgłaszane ze strony szeregu wydawców, odnoszące się do sposobów zabezpieczenia projektowanego systemu przechowywania egzemplarzy obowiązkowych w wersji elektronicznej.

Wydawcy poinformowali, że wystąpią do odpowiednich organów państwowych o uznanie kosztów egzemplarzy obowiązkowych jako kosztów odliczanych od podstawy opodatkowania. W tej sprawie uzyskali pełne poparcie przedstawicieli bibliotekarzy.

Biblioteka Narodowa poinformowała, że Repozytorium Dokumentów Elektronicznych jest gotowe przyjąć elektroniczne wersje egzemplarzy obowiązkowych książek i pracy. Jeżeli zostaną zapewnione odpowiednie fundusze na rok 2011, system ten będzie mógł w pełni funkcjonować od grudnia 2011 r. Aby to nastąpiło, do tego czasu musi być też zmieniona ustawa o egzemplarzach obowiązkowych oraz zakupione odpowiednie rozwiązania technologiczne.

Źródło: ISBNiK [dostęp: 5.05.2010]

  • 15 grudzień 2009 – Biblioteka Narodowa w Warszawie

Strona bibliotekarzy potwierdziła stanowisko, które sprowadzało się do akceptacji zmniejszonej liczby drukowanych egzemplarzy obowiązkowych do 5 i przeznaczonych dla: Biblioteki Narodowej (2 egz.), Biblioteki Jagiellońskiej (2 egz.) oraz biblioteki wojewódzkiej właściwej dla siedziby wydawcy (1 egz. – tzw. egzemplarz regionalny), jednakże od czasu, gdy zostanie wprowadzony egzemplarz elektroniczny dostępny przez wszystkie inne biblioteki obecnie uprawnione do otrzymywania drukowanego egzemplarza obowiązkowego. Wejście takiego rozwiązania w życie możliwe jest najwcześniej na początku 2011 roku.

Dyskusja skoncentrowała się nad możliwościami stworzenia repozytorium w Bibliotece Narodowej, w którym byłyby przechowywane elektroniczne egzemplarze obowiązkowe, zapewnienia niezbędnych środków finansowych na jego postanie i utrzymanie, nad odpowiednim zabezpieczeniami przed nieuprawnionym dostępem i naruszeniem praw autorskich. Reprezentanci wydawców potwierdzili nacisk środowiska na pilne rozwiązanie problemu niekonstytucyjnej, ich zdaniem, daniny publicznej, którym jest obdarowywanie wybranych bibliotek tzw. egzemplarzami obowiązkowymi. Do czasu przyjęcia innych rozwiązań można byłoby je uznać za koszt uzyskania przychodu.

Przedstawiciele bibliotek uniwersyteckich - akceptując rozwiązanie zmniejszające liczbę drukowanych egzemplarzy obowiązkowych do 5 - oczekiwali, że dostęp do elektronicznych egzemplarzy obowiązkowych uzyska 18 bibliotek uniwersyteckich w kraju (na wszystkich tzw. starych uniwersytetach). Zapewnili przy tym, że kopiowanie z egzemplarzy elektronicznych będzie w tych bibliotekach możliwe tylko w ramach obowiązującego prawa autorskiego.

Postanowiono, że zespół roboczy będzie pracował nad nowelizacją ustawy o egzemplarzu obowiązkowym, która będzie uwzględniała zmniejszenie liczby egzemplarzy drukowanych i wprowadzenie elektronicznej wersji egzemplarza obowiązkowego.

Źródło: Portal księgarski [dostęp: 5.05.2010]

  • 26 październik 2009 – Biblioteka Narodowa w Warszawie

Odbyło się pierwsze spotkanie Zespołu składającego się z przedstawicieli środowiska bibliotekarzy i środowiska wydawców, a którego celem jest przygotowanie wspólnego projektu nowelizacji ustawy o egzemplarzu obowiązkowym.

W wyniku dyskusji przyjęto za podstawę dla dalszych działań stanowisko Krajowej Rady Bibliotecznej zaprezentowane przez dyrektora Biblioteki Narodowej Tomasza Makowskiego. Krajowa Rada Biblioteczna w sprawie egzemplarza obowiązkowego postulowała:

  • utrzymanie odrębnej ustawy o egzemplarzu obowiązkowym
  • zmniejszenie liczby bibliotek uprawnionych do otrzymywania egzemplarza obowiązkowego
  • gwarancje dla Biblioteki Narodowej i Biblioteki Jagiellońskiej w zakresie otrzymywania egzemplarza obowiązkowego
  • gwarancje dla bibliotek wojewódzkich w zakresie otrzymywania regionalnego egzemplarza obowiązkowego
  • wprowadzenie elektronicznego egzemplarza obowiązkowego gromadzonego w repozytorium tworzonym przez Bibliotekę Narodową
  • przyjęcie rozwiązań przejściowych do czasu pełnego uruchomienia repozytorium elektronicznego
  • wprowadzenie zasady egzemplarza na żądanie

Dyrektor BN Tomasz Makowski zadeklarował, że repozytorium dokumentów elektronicznych zostanie uruchomione 1 stycznia 2010 roku.

Do korzystania z bezpłatnych elektronicznych egzemplarzy obowiązkowych zgromadzonych w repozytorium uprawnione byłby wyłącznie biblioteki wpisane na listę zawartą w rozporządzeniu ministra kultury i dziedzictwa narodowego.

Stanowisko wydawców było zbieżne postulatów postulatami Krajowej Rady Bibliotecznej. Wydawcy byli gotowi do przekazywania bibliotekom teoretycznie nieograniczonej liczby drukowanych egzemplarzy obowiązkowych, jednakże na zasadzie zaliczenia wartości przekazanych egzemplarzy obowiązkowych jako kosztów działalności gospodarczej.

Źródło: Portal księgarski [dostęp: 5.05.2010]; PIK [dostęp: 5.05.2010]

  • 25 luty 2009 – Biblioteka Narodowa w Warszawie

Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich zorganizowało spotkanie, którego celem była wymiana opinii oraz opracowanie wspólnego stanowiska bibliotekarzy i wydawców w sprawie zmian przepisów prawnych dotyczących egzemplarza obowiązkowego. Do udziału w spotkaniu zaproszono dyrektorów bibliotek uprawnionych do otrzymywania egzemplarza obowiązkowego, przedstawicieli Konferencji Dyrektorów Wojewódzkich Bibliotek Publicznych, Konferencji Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich oraz wydawców.

Wydawcy postulowali zmniejszenie liczby egzemplarzy obowiązkowych z 18 do 5, z jednoczesnym wprowadzeniem możliwości wykorzystania wersji elektronicznej książki, przy zapewnieniu odpowiednich zabezpieczeń przed naruszeniem praw autorskich i wydawniczych. Dopóki takie ograniczenie nie nastąpi, wydawcy domagają się prawa odliczenia kwoty odpowiadającej pozostałym trzynastu egzemplarzom obowiązkowym bezpośrednio od kwoty podatku.

Dyrektorzy bibliotek byli w większości przeciwni zmniejszeniu liczby egzemplarzy obowiązkowych. Obecnie egzemplarz obowiązkowy służy nie tylko zachowaniu dziedzictwa narodowego, ale stanowi dla wielu bibliotek zasilenie budżetu, szczególnie w sytuacji, kiedy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zmniejszyło dotację na zakup nowości wydawniczych dla bibliotek.

Bibliotekarze zgodzili się natomiast z postulatem wydawców w kwestii dodruków – nie ma potrzeby obejmowania obowiązkiem egzemplarza obowiązkowego nowego wydania książki, w której nie zmieniono treści. Poparcie zyskał także postulat dotyczący ulgi podatkowej dla wydawców. Zgłoszono także potrzebę urealnienia terminów nadsyłania egzemplarzy obowiązkowych. Obecnie terminy są zbyt krótkie, aby wydawcy mogli wywiązać się z obowiązku wysyłki. W rezultacie biblioteki otrzymują egzemplarze obowiązkowe z dużym opóźnieniem. Biblioteki mają problem z ich kompletnością, istnieje potrzeba monitowania wydawców.

Bibliotekarze wypowiedzieli się również na temat elektronicznej wersji egzemplarza obowiązkowego. Rozwiązanie takie wymaga budowy repozytorium. Rozwiązałoby to problem magazynowania zbiorów, np. czasopism. Zwrócono przy tym uwagę na stronę finansową przedsięwzięcia.

Dyrektor Biblioteki Narodowej, dr Tomasz Makowski przedstawił pomysł egzemplarza obowiązkowego „na żądanie”, jako rozwiązanie na czas przejściowy. Biblioteka dostawałaby tylko to, co ją interesuje, przez co profilowałaby swoje zbiory. Informacje o nowościach wydawniczych zamieszczane byłyby w katalogu składowym. Biblioteka mogłaby poza tym wybrać, czy interesuje ją wersja drukowana czy elektroniczna publikacji. A wydawcy ponieśliby dużo mniejsze koszty.

Źródło: EBIB [dostęp: 3.06.2010]

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License